หน้าแรก | บริบทตำบลม่วงคำ | บริบทบ้านฝั่งตื้น | บริบทบ้านวังชมภู | บริบทบ้านอิงดอย | บริบทบ้านร่องบอน

บริบทตำบลม่วงคำ

ตำบลม่วงคำ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย

ที่ตั้ง

          องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลขนาดกลาง ได้รับการจัดตั้งมาจากสภาตำบลม่วงคำ ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2539 มีขนาดพื้นที่ ประมาณ 40 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่เลขที่ 667 หมู่ 1 ตำบลม่วงคำ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย

อาณาเขต

          อาณาเขต ขององค์การบริหารส่วนตำบล มีดังนี้
                    ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลเมืองพาน
                    ทิศใต้ ติดต่อกับ ตำบลแม่เย็น
                    ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลหัวง้ม และ ตำบลทานตะวัน
                    ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลป่าหุ่ง

สภาพภูมิประเทศ

          สภาพโดยทั่วไปของตำบลม่วงคำ จะเป็นที่ราบกว้างมีภูเขาและป่าโปร่ง พื้นที่ราบส่วนมากจะอยู่ในพื้นที่ หมู่ 1 , 2, 3, 4 , 5, 6, 7 , 8 , 14, 16 และ หมู่ 17 ส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่ทำนา และที่อยู่อาศัยของราษฎร ส่วนพื้นที่เนินเขา ส่วนมากจะอยู่ในพื้นที่ หมู่ 9, 10 , 11 , 12 , 13 และ หมู่ 15 อยู่ทางทิศตะวันตกของตำบล ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ ที่มีการปลูกพืชยืนต้น และผลไม้ ซึ่งมีพื้นที่ติดกับอุทยานแห่งชาติดอยหลวง และมีแหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญที่ใช้สำหรับทำการเกษตร คือ ลำเหมืองท่าทราย, ลำเหมืองหางสัน, ลำเหมืองแม่ส้าน, ลำเหมืองหนองน้อย, ลำห้วยฝั่งตื้น, ลำห้วยใหญ่ , ลำห้วยโบสถ , ลำห้วยจุมปู, ลำห้วยโทกธาร, คลองพระยาพรหม, หนองเขียว และ หนองฮ่าง

สภาพทางเศรษฐกิจ

- อาชีพหลัก ที่สำคัญของประชากรในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ ได้แก่ อาชีพการเกษตรกรรม ได้แก่ อาชีพทำนา , อาชีพทำสวนผลไม้ , อาชีพเลี้ยงสัตว์ เป็นต้น
- อาชีพเสริม ซึ่งมีทุกหมู่บ้าน ได้แก่ อาชีพจักสาน , อาชีพตัดเย็บผ้า , รับจ้าง และค้าขาย ซึ่งส่วนใหญ่มีอาชีพรายได้ค่อนข้างมั่นคง
- กลุ่มอาชีพ ตำบลม่วงคำ

ระบบการจัดการพื้นที่

          แนวทางองค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ เน้นการจัดการตนเองโดยมีการจัดการงาน 9 ระบบ 27 แหล่งเรียนรู้ โดยทุกระบบได้ยึดอัตลักษณ์ขององค์การบริหารส่วนตำบล คือ ตำบลม่วงคำน่าอยู่ ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มองค์กรกิจกรรมต่างๆที่เกิดขึ้นในตำบลสู่การดำรงชีวิตอย่างเป็นสุขทั้งทางกายใจสังคมปัญญาเป็นต้น

ระบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม


          องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ มีเป้าหมายการทางานโดยยึดประชาชนเป็นสำคัญให้ประชาชน “ ปี 2560 ทุกครัวเรือนในตำบลม่วงคำ จะเป็นตำบลสุขภาวะ ” คือการรณรงค์ให้ชาวบ้านในตำบลดำเนินรอยตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อให้ประชาชน อยู่ดีมีสุข กันทุกครัวเรือน สร้างการดูแลวิถีชีวิตความเป็นอยู่อย่างทั่วถึงโดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนการบูรณาการการทำงานกับภาคีเครือข่ายและหน่วยงานต่างๆมีเวทีกลางในการพูดคุยปรึกษาหารือระหว่างผู้นำท้องถิ่นผู้นำท้องที่ผู้นำองค์กรในพื้นที่ภาคประชาชนและหน่วยงานภาครัฐพร้อมทั้งภาคีนอกจากนี้ยังมีเวทีอื่นๆในการสร้างการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนเช่นเวทีประชาคมการประชุมของคณะกรรมการชุดต่างๆการจัดกิจกรรมทางประเพณีวัฒนธรรมต่างๆ

ระบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสวัสดิการชุมชน


          จัดตั้งขึ้นโดยมีแนวคิดเพื่อสร้างนิสัยการออมยึดหลักความพอเพียงโดยอาศัยกระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมคือร่วมคิดร่วมทำร่วมกันแก้ไขปัญหาและร่วมรับผลประโยชน์มีการบริหารจัดการที่เป็นระบบโดยสร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มและยังเป็นการสร้างจิตสำนึกให้ชุมชนเป็นเจ้าของและดำเนินการโดยกระบวนการชุมชนริเริ่มสร้างสรรค์จากชุมชนเชื่อมโยงกับกิจกรรมต่างๆในชุมชนสร้างกระบวนการเรียนรู้วิเคราะห์ปัญหาสู่แนวทางการแก้ไขแบบการพึ่งพาตนเอง แหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนมี 3 แหล่ง คือ
1. ศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชนตำบลม่วงคำ
2. กลุ่มออมทรัพย์ หมู่ 4
3. ชมรมผู้สูงอายุ

ระบบการศึกษาเพื่อพัฒนาเด็กและเยาวชน


          นโยบายการพัฒนาขององค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ ที่มุ่งเน้นการพัฒนาคน ยึดคนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนามุ่งเน้นที่จะพัฒนาคนโดยได้ร่วมมือกับทุกกลุ่มพลังมวลชนและส่วนราชการต่างๆในการทำงานร่วมกันแบบบูรณาการเป็นองค์รวมในการพัฒนา “คน” ให้เป็นทั้งคนเก่งคนดีและมีความสุขบนพื้นฐานของคุณธรรมจริยธรรมและศีลธรรมการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นรวมไปถึงการขัดเกลาให้เด็กคำนึงถึงการดำเนินชีวิตในแบบเศรษฐกิจพอเพียง รู้จักรักการออมเป็นระบบแนวคิดที่มุ่งเน้นเด็กและเยาวชนในการส่งเสริมด้านการเรียนรู้ส่งเสริมให้มีทักษะและความเข้าใจ สามารถนำการเรียนรู้มาใช้ในวิถีชีวิตประจำวันอย่างเป็นจริงได้ในระบบมีแหล่งเรียนรู้ที่สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้ คือ
1. เยาวชนต้นกล้า
2. ห้องสมุดมีชีวิต บ้านฝั่งตื้น
3. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลม่วงคำ

ระบบสุขภาพชุมชน


          จากปัญหาด้านสุขภาพของประชาชนในพื้นจึงจำเป็นต้องแสวงหาความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการพัฒนาสู่การบริการเชิงรุกแบบมีส่วนร่วมทั้งการสร้างสุขภาพและการซ่อมหรือฟื้นฟูสุขภาพนำไปสู่การสร้างมาตรการทางสังคมเพื่อสนับสนุนการแสดงบทบาทในการหันมาใส่ใจสุขภาพของตนเองคนในครอบครัวและสังคมการส่งเสริมสุขภาพของประชนในชุมชนของตนให้สามารถดูแลตนเองและผู้อื่นได้โดยอาศัยกลุ่มประชาชนช่วยเหลือดูแลกันในชุมชนอาทิโรงพยาบาลพาน ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพตำบล ในระบบมีแหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้จำนวน 4 แหล่งได้แก่
1. ศูนย์ส่งเสริมสุขภาพตำบลม่วงคำ
2. ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานบ้านสันต้นผึ้งใหม่ หมู่ที่ 16
3. กลุ่มอาสาปศุสัตว์ตำบล
4. ชมรมปั่นจักรยาน

ระบบภูมิปัญญาและวัฒนธรรม


          เป็นการอนุรักษ์และเป็นการรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีของตำบลม่วงคำ โดยเป็นการรวมตัวของคนในชุมชนตำบล ที่จะช่วยกันทำให้ชุมชนเกิดความสุขทั้งทางร่างกายและจิตใจเกิดการฝึกสอนและถ่ายทอดให้คนรุ่นหลังได้รับรู้และรับทราบตลอดจนการหนุนเสริมให้เกิดการถ่ายทอดความรู้จากคนต่อคนสู่ลูกหลานเพื่อให้ความรู้คงอยู่ต่อไปนอกจากนี้ยังเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจและเป็นขวัญและกำลังใจให้ประชาชนได้มีสิ่งยึดเหนี่ยว ในระบบมีแหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้จำนวน 4 แหล่งได้แก่
1. สภาวัฒนธรรมตำบล
2. ซอพื้นเมือง
3. ศาลเจ้าจี้กง
4. ศูนย์ถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น

ระบบทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม


          จากการตัดไม้ทำลายป่าในหลายพื้นที่ของจังหวัดเชียงราย จึงส่งผลกระทบต่อมนุษย์และสัตว์ป่า อย่างเห็นได้ชัด จึงเกิดแนวคิดการจัดการอนุรักษ์ป่าชุมชนโดยชุมชนเพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการขับเคลื่อนงานโดยการรวมกลุ่มของคนในชุมชนในการปลูกป่า สร้างมาตรการ ระเบียบข้อบังคับในตำบล รวมทั้งตำบลใกล้เคียง งดการเผาป่า โดยผ่านกระบวนการเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็งผ่านการเสริมศักยภาพของกลุ่มผู้นำ แกนนำในตำบล เพื่อการบริหารจัดการป่าชุมชน และการสร้างการมีส่วนร่วมโดยความร่วมมือของประชาชน รวมทั้งมีการบริหารจัดการขยะในครัวเรือน ควบคู่กันไป โดยชุมชนให้ความร่วมมือในการคัดแยกขยะในครัวเรือน การกำจัดขยะอย่างถูกวิธี เพื่อลดปัญหาขยะในตำบล ในระบบมีแหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้จำนวน 2 แหล่งได้แก่
1. สิ่งแวดล้อมศึกษาทางธรรมชาติ
2. ศูนย์เรียนรู้ขยะรีไซเคิล

ระบบเศรษฐกิจชุมชน


องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ มีพื้นที่ในการทำเกษตรกรรมที่มีวิถีชีวิตแบบเกษตรกรรวมไปถึงเศรษฐกิจของชุมชนมีความอุดมสมบูรณ์ทางด้านทรัพยากรธรรมชาติภูมิปัญญาความรู้รวมไปถึงความมีอิสระในการซื้อขายจำหน่ายสินค้าของตน ในปัจจุบันพบว่าการสร้างรายได้สร้างอาชีพของคนในชุมชนเป็นการประกอบอาชีพที่เป็นไปตามความต้องการของตลาด อาทิเช่นการผลิตสินค้าที่จำเป็นในครัวเรือนเช่นการทำไม้กวาด การจักสาน การปลูกพืชผักการเกษตร ปัญหาสำคัญของการเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนคือการขาดการพัฒนาต่อยอดอย่างต่อเนื่องจึงเน้นการพัฒนาศักยภาพและพัฒนาความรู้อยู่เสมอ ในระบบมีแหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้จำนวน 4 แหล่งได้แก่
1. กลุ่มเลี้ยงไก่พันธุ์พื้นเมือง
2.ศูนย์สาธิตการตลาด
3. กลุ่มทำน้ำพริก
4. กลุ่มหมวกใบตาน


ระบบเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรแบบยั่งยืน


          คนในชุมชนส่วนมากมีอาชีพเกษตร ปลูกพืช ผักสวนครัว พืชเศรษฐกิจ ข้าว ต้นลำไย ลิ้นจี่ ซึ่งแต่ละคนทำการเกษตรเป็นหลัก รองลงมาอาชีพรับจ้างทั่วไป และค้าขาย คนในชุมชนดำเนินตามรอยเศรษฐกิจพอเพียง ปลูกพืชผักสวนครัวในบริเวณบ้าน มีการเลี้ยงไก่ เป็ด เพื่อกินเอง และจำหน่าย ลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ กลุ่มผู้นำชุมชนเล็งเห็นถึงความสำคัญของการดำรงชีพแบบพอเพียง จึงมีแนวความคิดที่จะทำให้ชาวบ้านมารวมกลุ่มเพื่อให้เกิดกลุ่มอาชีพ จึงสร้างศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงในหมู่บ้าน ชุมชนขึ้นมาเป็นแบบอย่างให้กับคนในตำบลได้ศึกษาเรียนรู้ ในระบบมีแหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้จำนวน 5 แหล่งได้แก่
1. กลุ่มปุ๋ยหมักชีวภาพบ้านวังชมภู
2. ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านวังชมภู
3. กลุ่มโรงเพาะเห็ด
4. กลุ่มโรงเรียนชาวนา
5. ระบบเศรษฐกิจและเกษตรแบบยั่งยืน

ระบบการป้องกันภัยพิบัติ


          สภาพพื้นที่ในตำบลม่วงคำ เป็นที่ราบเชิงเขา มีแม่น้ำสายหลักไหลผ่านตำบลจำนวน 3 สาย ช่วงฤดูฝนก็จะเกิดน้ำท่วมฉับพลันและเสี่ยงต่อการเกิดน้ำป่าไหลหลาก ดินโคลนถล่ม สร้างความเสียหายให้กับพื้นที่ในตำบลจำนวน 6 หมู่บ้าน ประกอบด้วย หมู่ที่ 9 ,10 ,11 ,12 ,13 และหมู่ที่ 15 ในช่วงฤดูแล้งบางปีก็เกิดภัยแล้ง สร้างความเสียหายให้กับพี่น้องชาวเกษตรกร ที่เพาะปลูกข้าว ในฤดูนาปรัง ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ตำบลม่วงคำ ยังเกิดภัยพิบัติที่รุนแรง คือ แผ่นดินไหว วาตภัยพายุลูกเห็บ ซึ่งสร้างความเสียหายอย่างรุนแรง แก่ทรัพย์สิน และบ้านเรือน และภัยพิบัติจากธรรมชาติอื่น ๆ เช่น วาตภัย อุทกภัย น้ำป่าไหลหลาก อัคคีภัย และอุบัติเหตุการจราจร รวมทั้งการระบาดของศัตรูพืช ทางตำบลจึงจัดตั้งศูนย์การจัดการภัยพิบัติขึ้น พร้อมทั้งการจัดทำแผนการจัดการภัยพิบัติของศูนย์ฯ เพื่อให้ความสำคัญของการป้องกันภัย เมื่อเกิดเหตุสาธารณภัยไม่คาดคิด จึงต้องมีการป้องกันภัยไว้ก่อน ไม่ว่าจะเป็น คน เครื่องมือ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมไว้รองรับสถานการณ์ ที่อาจเกิดขึ้น ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในระบบมีแหล่งเรียนรู้สามารถถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้จำนวน 1 แหล่งได้แก่ งานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

หน้าแรก | บริบทตำบลม่วงคำ | บริบทบ้านฝั่งตื้น | บริบทบ้านวังชมภู | บริบทบ้านอิงดอย | บริบทบ้านร่องบอน


CRRU Biodiversity © 2018    |   สถาบันความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นและอาเซียน